ÖZET Türkiye’de gabari dışı taşıma

Gabari dışı yük için ne zaman izin gerekir?

Araç ve yük birlikte Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 128. maddesindeki sınırlardan en az birini aştığında: genişlik 2,55 m, yükseklik 4,00 m, yarı römorklu araçta uzunluk 16,50 m, dingil ve aks grubu ağırlıkları ya da beş veya daha çok dingilli katarda 40 ton toplam ağırlık. Bu durumda Karayolları Genel Müdürlüğünden (KGM) yüklü araç için Özel Yük Taşıma İzin Belgesi, yüksüz hâlde bile sınırları aşan araç için Özel İzin Belgesi alınır. Başvuru e-Devlet üzerinden yapılır; izin güzergâhı, taşıma şartlarını ve zamanını belirler. İzinli taşımada da yol ve köprü değerlendirmesinin temeli dingil başına düşen yüktür.

Kaynak: Karayolları Trafik Yönetmeliği, madde 128 (17.04.2015 tarihli değişiklikle yürürlükteki metin, 24.09.2026 tarihinde kontrol edildi). Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; taşıma öncesinde güncel şartları KGM’den teyit edin.

1. Türkiye’de boyut sınırları

Karayolunda yüklü veya yüksüz seyreden her araç için geçerli azami boyutlar, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 128. maddesinde belirlenmiştir. Sınırlar, aracın imal tarihine bakılmaksızın uygulanır.

Azami boyutlar — Karayolları Trafik Yönetmeliği md. 128
ÖlçüSınır
Azami genişlik2,55 m (frigorifik taşıtların yalnız frigorifik yapısında 2,60 m)
Azami yükseklik4,00 m
Yarı römorklu araç (çekici + dorse) uzunluğu16,50 m
Römorklu kamyon uzunluğu18,75 m
Otobüs dışındaki motorlu araç ve römork uzunluğu12,00 m

2. Dingil ve aks grubu ağırlıkları

Yol ve köprülerin taşıyabileceği yükü belirleyen, toplam ağırlıktan çok dingil başına düşen yüktür. Yönetmelik, iki ve üç dingilli aks gruplarında izin verilen ağırlığı dingiller arasındaki mesafeye göre kademelendirir: dingiller birbirinden uzaklaştıkça grup daha fazla yük taşıyabilir.

Dingil ve aks grubu ağırlıkları — Karayolları Trafik Yönetmeliği md. 128
Dingil / aks grubuDingiller arası mesafe (d)Azami ağırlık
Tahriksiz tek dingil10 ton
Tahrikli tek dingil11,5 ton
Römork ve yarı römorkta iki dingilli aks grubud < 1 m11 ton
Römork ve yarı römorkta iki dingilli aks grubu1 m ≤ d < 1,3 m16 ton
Römork ve yarı römorkta iki dingilli aks grubu1,3 m ≤ d < 1,8 m18 ton
Römork ve yarı römorkta iki dingilli aks grubud ≥ 1,8 m20 ton
Üç dingilli aks grubud ≤ 1,3 m21 ton
Üç dingilli aks grubu1,3 m < d ≤ 1,4 m24 ton

Üç dingilden fazla aks grubu (ör. 5 dingilli bir lowbed dorse) için yönetmelikte standart bir değer yoktur; bu treylerler ağır yükte zaten izinli taşıma kapsamında çalışır ve izin başvurusunda her dingile düşen yük ayrıca değerlendirilir.

3. Toplam ağırlık sınırları

Toplam ağırlık, çekici ve treylerin darası dahil katarın yüklü ağırlığıdır. Ağır nakliyede en sık karşılaşılan sınır, beş veya daha çok dingilli katar için geçerli olan 40 tondur.

Toplam ağırlık sınırları — Karayolları Trafik Yönetmeliği md. 128
Araç / katarAzami toplam ağırlık
Üç dingilli yarı römorklu araç28 ton
Dört dingilli römorklu ve yarı römorklu araç36 ton
Dört dingilli yarı römorklu araç (yarı römork dingil grubu 20 ton ise)38 ton
Beş veya daha çok dingilli yarı römorklu ya da römorklu katar40 ton
40 ft ISO konteyner taşıyan, iki veya üç dingilli yarı römorka sahip üç dingilli çekici44 ton

Tartı ve boyut ölçümünde uygulanacak toleranslar, ayrı bir düzenleme olan Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik ile belirlenir.

4. Hangi izin, ne zaman gerekir?

Bu sınırlardan en az birini aşan bölünemeyen yükler, karayolundan başka ulaşım imkânının olmadığı zorunlu ve istisnai hâllerde, Karayolları Genel Müdürlüğünden (KGM) izin alınarak taşınabilir. KGM önce yükün sınırlara uygun bir araçla taşınıp taşınamayacağını değerlendirir; uygun araç yoksa yol ve köprülerin durumunu gözeterek güzergâhı ve güvenlik tedbirlerini belirler.

KGM izin belgeleri — Karayolları Trafik Yönetmeliği md. 128
BelgeNe zaman gerekirNeyi belirler
Özel Yük Taşıma İzin BelgesiAraç yüklü olarak sınırlardan en az birini aşıyorsaGüzergâh, taşıma sınırları ve şartları ile taşıma zamanı; her çıkış için ayrı alınır
Özel İzin BelgesiAraç (tescilli ya da tescilsiz) yüksüz hâlde bile sınırlardan en az birini aşıyorsaGüzergâh ve süre; devamlı çıkış gerekiyorsa araç veya katar başına süreli verilir
  • İzin belgesinde gösterilen özel işaretlerin araç üzerinde sürekli bulundurulması ve belgede yazan şartlara uyulması zorunludur.
  • Yalnızca ölçüleri nedeniyle bölünemeyen yüklerde, yönetmelikteki toplam ağırlık sınırlarının aşılmaması ve yüke uygun araç seçilmesi şartı aranır; başka bir ihlale yol açmamak kaydıyla aynı yükten birden fazla parça yüklenebilir.
  • İzin alınmadan veya izin şartlarına uyulmadan karayoluna çıkan araç trafikten men edilir.

5. Başvuru nasıl yapılır?

KGM hizmet standartlarına göre başvuru adımları şunlardır:

  • Başvuru, KGM’nin özel yük sistemi üzerinden e-Devlet ile yapılır.
  • 492 sayılı Harçlar Kanunu’na göre her yıl belirlenen harç yatırılır (KGM harç tutarları).
  • Aracın teknik bilgileri, tescil belgesi seri numarası ve plakaları girilir.
  • Taşınacak yükün ağırlık, ölçü ve boyutları sisteme girilir.
  • Gerek görülürse idare araca veya yüke ait teknik bilgi, çizim ve fotoğraf isteyebilir.
  • Hizmet standartlarında belirtilen tamamlanma süresi 2 gündür; belgenin durumu e-Devlet’teki sorgulama hizmetinden izlenebilir.

Başvuruda en sık eksik kalan bilgi, dingil başına düşen yük ve dingil aralıklarıdır. Yalçın Trailer her teklifle birlikte dingil yükü hesabı ve ölçülü teknik çizim verir; böylece başvurudaki değerler tahmine değil üretici verisine dayanır.

6. Sınırlar treyler seçimini nasıl etkiler?

İzin, taşımanın yapılıp yapılamayacağını; treylerin spesifikasyonu ise iznin hangi şartlarla alınabileceğini belirler. Bu yüzden ikisini birlikte planlayın.

  • Dingil sayısı: 5 dingilli dorse tipik olarak 40–60 ton, 6 ve daha fazla dingil 60–100 ton yük için tercih edilir. Bu yükler 40 tonluk toplam sınırı aştığından izinle taşınır; ağırlığı daha fazla dingile yaymak, dingil başına yükü düşürerek köprü ve yol değerlendirmesini kolaylaştırır.
  • Dingil aralığı: Aynı toplam ağırlıkta, dingiller arası mesafe aks grubunun taşıyabileceği yükü değiştirir. Bu nedenle dingil yerleşimi tasarımda güzergâha göre belirlenir.
  • Genişlik: Yüksüzken 2,55 m içinde kalan bir treyler, boş dönüşlerde özel izin gerektirmez. Yana açılır genişletme braketleri yalnızca geniş yükte açılır; sabit geniş bir şasi ise yüksüzken de Özel İzin Belgesi ister.
  • Yükseklik: 4,00 m sınırından yüklü tabla yüksekliği çıkarıldığında, izinsiz taşınabilecek azami yük yüksekliği bulunur. Örneğin yüklü tabla yüksekliği 0,40 m ise yük 3,60 m’yi geçmemelidir. Yalçın low loader treylerlerinde tabla yüksekliği yüksüz 250–400 mm, yüklü tipik olarak 300–450 mm’dir.
  • Uzunluk: Yarı römorklu araçta sınır 16,50 m’dir. Teleskopik uzatmalı platform treyler kapalı hâlde kısa kalır, yalnızca uzun yükte uzatılır.
  • Tescil: Sınırların üzerinde kapasiteye sahip ağır nakliye treylerleri de tescil edilebilir; her yüklü veya yüksüz çıkışta KGM izni gerektiği karayolu uygunluk belgesine ve trafik belgesine işlenir.

7. Avrupa’ya taşıma yapıyorsanız

Avrupa Birliği’nde uluslararası taşımadaki azami ağırlık ve boyutlar 96/53/AT Direktifi ile belirlenir; gabari dışı taşıma izni ise her ülkede ayrı ayrı alınır. Tek bir izin tüm Avrupa’da geçerli değildir. AB’deki izin süreçleri, AB tip onayı (EU WVTA) ile iznin farkı ve dingil konfigürasyonu için İngilizce rehberimize bakın: Abnormal Load Permits & Axle Configuration.

Sıkça Sorulan Sorular

Lowbed ile taşımada ne zaman özel izin gerekir?

Araç ve yük birlikte Karayolları Trafik Yönetmeliği 128. maddedeki sınırlardan en az birini aştığında: genişlik 2,55 m, yükseklik 4,00 m, yarı römorklu araçta uzunluk 16,50 m, dingil ve aks grubu ağırlıkları ya da toplam ağırlık (beş veya daha çok dingilli katarda 40 ton). Bu durumda Karayolları Genel Müdürlüğünden yüklü araç için Özel Yük Taşıma İzin Belgesi alınması zorunludur.

Özel Yük Taşıma İzin Belgesi ile Özel İzin Belgesi arasındaki fark nedir?

Özel Yük Taşıma İzin Belgesi yüklü araç içindir ve her çıkış için ayrı alınır; güzergâhı, taşıma şartlarını ve zamanını belirler. Özel İzin Belgesi ise yüksüz hâlde bile sınırları aşan araçlar içindir; devamlı çıkış gerekiyorsa güzergâh ve süre belirtilerek süreli verilir.

İzin başvurusu nereden yapılır?

Başvuru Karayolları Genel Müdürlüğünün özel yük sistemi üzerinden e-Devlet ile yapılır. Harç yatırılır; aracın teknik bilgileri, tescil belgesi seri numarası ve plakaları ile taşınacak yükün ağırlık, ölçü ve boyutları girilir. Gerek görülürse idare araca veya yüke ait teknik çizim ve fotoğraf isteyebilir.

İzin kaç günde çıkar?

KGM bölge müdürlüklerinin hizmet standartlarında Özel İzin / Özel Yük Taşıma İzin Belgesi için tamamlanma süresi 2 gün olarak belirtilir. Güzergâh değerlendirmesi veya ek teknik bilgi gerektiren taşımalarda planlamayı daha erken yapmak gerekir.

Yüksüz lowbed için de izin gerekir mi?

Treyler yüksüz hâlde yönetmelikteki sınırlar içinde kalıyorsa gerekmez. Yüksüz hâlde bile genişlik, uzunluk veya ağırlık sınırlarından birini aşıyorsa Özel İzin Belgesi zorunludur ve bu durum aracın karayolu uygunluk belgesine ve trafik belgesine işlenir.

5 dingilli lowbed ile izinsiz kaç ton taşınabilir?

Beş veya daha çok dingilli yarı römorklu katarda yasal toplam ağırlık 40 tondur; bu değer çekici ve treylerin darası dahil olup dingil ve aks grubu sınırlarına da ayrıca uyulmalıdır. Örneğin çekici ve treylerin toplam darası 20 ton ise izinsiz taşınabilecek yük yaklaşık 20 tondur. 5 dingilli lowbedler tipik olarak 40-60 ton yük için tercih edildiğinden bu yükler 40 tonluk sınırı aşar ve Özel Yük Taşıma İzin Belgesi ile taşınır.

İzin almadan taşıma yapılırsa ne olur?

Karayolları Trafik Yönetmeliğine göre özel izin belgesi veya özel yük taşıma izin belgesi alınması gereken araçlar, izin alınmadan veya izin şartlarına uyulmadan karayoluna çıkarıldığında trafikten men edilir.

DIRECT FACTORY QUOTATION

Request a Bespoke Engineering Consultation

Share your abnormal payload requirements, cargo dimensions, and target delivery timeframe. Our engineering team provides complete technical drawings and factory-direct pricing within 24 hours.

  • Complete technical drawings & axle load calculations
  • Delivery lead times of 6 to 10 weeks
  • 15-Year Thermal Metallization anti-rust option available
DIRECT ENGINEERING HOTLINE +90 212 735 39 49

Direct Factory Quote Request